ISSN 1302 - 3543 English
Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim

Hızlı Erişim







نگاهی به معتقدات صوفیانۀ ابوعبدالله محمّد بن خفیف شیرازی
(Ebû Abdullah b. Hafîf Şîrâzî’nin Tasavvufî Görüşlerine Genel Bir Bakış )

Yazar : Rahman Muştak Mihr  رحمان مشتاق مهر- سمیه جبارپور  
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2012
Sayı : 29
Sayfa : 103-119


Özet
Ebû Abdullah b. Hafîf Şîrâzî Fars bölgesinin büyük şöhret sahibi sûfîlerinden biridir ve kendi adıyla anılan Hafîfiyye isimli tasavvuf okulunun kurucusudur. Zühdü esas alan, şerîata bağlılığıyla tanınan İbn Hafîf, müteşerri’ kişiliğine karşılık Hallâc gibi aşk meşrebiyle öne çıkmış sûfîleri de benimseyen bir üslup geliştirmiştir. Onun tasavvufa bakışı şerîat temellidir. Tarîkat anlayışında belirgin olan üç kavram, şerîat, zühd ve fakrdır. Amelen Şâfiî ve îtikaden Eş’arî olan İbn Hafîf, tasavvuf tarihinde Cüneyd-i Bağdâdî ile tesiri artan Bağdad mektebinin tâkipçisidir ve bu mektebin kabulleri çerçevesinde faaliyet sürdürmüştür. Ancak tasavvufla alâkalı risâleler te’lîf eden ve kendi îtikadî çizgisini eserlerinde yansıtan İbn Hafîf’in Eş’arîlik dışında Kerrâmiyye’den de etkilendiği anlaşılmaktadır. Bu makalede onun i’tikadî görüşleri, dönemi coğrafyasında hüküm süren mezhepler gözönünde tutularak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler
İbn Hafîf Şîrâzî, Zühd, Şerîat, Fakr, Eşâ’riler, Kerrâmiyye.

Abstract
ابوعبدالله محمّد بن خفیف شیرازی، صوفی پر آوازۀ خطۀ فارس و پایه گداز مكتب خفیفیه در تصوّف است كه التزام به زهد، پایبندی به شریعت و پیروی از سیرۀ نبوی (ص)، شاخصه های عقاید صوفیانۀ وی محسوب می شود. با اینكه وی صوفی متعبّد و متشرّعی است، ولی مشایخ و عارفان اهل عشق، از جمله حلّاج را به دیدۀ قبول می نگرد و مخالفت صریحی با آنان نمی كند. نگاه او به تصوّف بر مبنای شریعت است و اگر بخواهیم مهم ترین آموزه های او را كه چارچوب طریقتش را شکل می دهد، بیان كنیم، باید به سه مفهوم شریعت، زهد و فقر اشاره كنیم. ابن خفیف از پیروان مكتب بغداد هست و از تعالیم مشایخ بغداد در آراء خود بسیار بهره برده و نزد مشایخ فارس هم تلمّذ كرده است. این صوفی بزرگ، شافعی مذهب و معتقد به باورهای اشعری، بر مشایخ زیادی در زمان خود و بعد از خود تأثیر گذاشته است. از آثار متعدّدی که درتصوّف نوشته، چیز اندكی به جا مانده است. با عنایت به منتسب بودن مادر شیخ به كرّامیان و شواهدی هرچند مختصر كه از باورهای كرّامیان در عقاید وی مشهود است، ممكن است بتوان حدس زد كه وی از تعالیم كرامیه هم متأثّر بوده است.

Keywords
ابن خفیف شیرازی، زهد، شریعت، فقر، اشاعره، كرامیه، تصوّف و عرفان.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Dergimizin 39-40. sayısı çıkmıştır.


Adres :İstanbul Tasavvuf Araştırmaları Merkezi (İSTAM) Küçük Çamlıca Mah. Çilehane Yolu Cad. No: 12 Üsküdar - İstanbul / TÜRKİYE
Telefon :0 531 833 90 75 (Furkan Mehmed) Faks :
Eposta :bilgi@tasavvufdergisi.net - editor@tasavvufdergisi.net

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri