ISSN 1302 - 3543 English
Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim

Hızlı Erişim







GÂZİYÂN-I RÛMDAN GİRESUNLU ŞEYH MUSTAFA VE DEPEALAN ZÂVİYESİ
(Sheikh Mustafa of Giresun from Gāziyān-i Rūm and Depealan Dervish Hospice (Zāviya) )

Yazar : Mehmet Fatsa    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2007
Sayı : 18
Sayfa : 243-261


Özet
Anadolu’nun İslâmlaşması aşamasında, Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesini iskân alanı olarak seçen Oğuz/Çepni topluluğunun içinde bulunan, Horasan-Türkistan ekolüne bağlı Türk dervişlerinden biri de Şeyh Mustafa’dır. Osmanlı idaresinin bölgede tesisinden önce Pontus sınırında birer Uç gâzisi olan emsalleri gibi1 Şeyh Mustafa da, Çepni akınlarına katılıp fetih ve iskan faaliyetinde bulunmuş; başında bulunduğu aşiretine Yukarı Aksu Havzası yurt olarak verilmiştir. Başlangıçta lokal bir kolonizasyon hareketi niteliği taşıyan Şeyh Mustafa ve benzeri zâviyeler, Osmanlı idaresinin bölgede tesisinden sonra Sultanlar tarafından vakıflar tahsis edilerek güçlendirilmiş ve kırsal yaşamın çoğu sosyal problemlerinin çözümü için görevlendirilmişlerdir. Merkezî bir alan seçilerek oluşturulan vakıf külliyede cami, medrese, imârethâne, su kuyusu, değirmen, köprü ve hamam gibi sosyal yaşamın ortak üniteleri zâviye müştemilâtını oluştururken; umumî yolların onarım ve güvenlik hizmetlerini yürüten Derbent teşkilatının görevini de bu kurumlar üstlenmişlerdir. Ancak geçen zaman ve değişen hayat şartları içinde özelliklerini kaybeden bu tür zâviyeler, giderek malikâne vakıfların idâre merkezi niteliğine bürünürken, şeyh efendiler de birer toprak ağası feodal beyler konumuna düşmüştür. İşte bu çalışmada lokal bir örnek olarak seçilen Şeyh Mustafa Zâviyesi, yaşanan sosyal dönüşümü bize net bir şekilde göstermektedir.

Anahtar Kelimeler
Depealan Zâviyesi, Anadolu, Şeyh Mustafa, Giresun

Abstract
Sheikh Mustafa was one of the Turkish dervishes who settled in the Blacksea regian during the process Panislamizm in Anatolia. Like his counterparts “border warriors for Islam” with in the Pontus land he took part in attemps settlement which has at first pastly a local colonization activity followed by a more powerful movement supported by foundations appointed with the permission of Sultans. Due to changes in the social conditions these foundations lost them mam features and as time went by, became the central point of other institutions with sheikhs being landlords of the region. In this study chosen as a local figure, the Sheikh Mustafa dervish convent clearly shows us the social transformations experinced during that time

Keywords
Giresun, Anatolia, Sheikh Mustafa, The Small Dervish Lodge of Depealan.

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Dergimizin 39-40. sayısı çıkmıştır.


Adres :İstanbul Tasavvuf Araştırmaları Merkezi (İSTAM) Küçük Çamlıca Mah. Çilehane Yolu Cad. No: 12 Üsküdar - İstanbul / TÜRKİYE
Telefon : Faks :
Eposta :bilgi@tasavvufdergisi.net - editor@tasavvufdergisi.net

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri